Bia ṭhalo in chawnhbiak lengmangmi bawhte (kum 1 tang ngakchia) hna hi; An ngandamlo deuh, an i hngilh kho lo deuh,

FALE CUNG BIA ṬHA LO CHIM A ṬHAT LONAK:Verbal Abuse
Fale volhpamh, raak, ṭoh, an ṭihnak dingin ṭhihphaih, tangthlaknak, zohniamnak le zeirellonak in ti (chim duhnak cu; fa santlai lo, zeihmanh si lo ding, fa sual, fa ṭhalo tibantukin ti), an ningzahnak dingin an takpum kong soisel, tibantuk hna hi «verbal abuse» tiah an auh i, hi kong he pehtlai in hlethlainak tampi an tuah tikah fale ca ah ṭhat lonak tamtuk a rak chuahpi. Cu kong cu a tanglei ah a tawifiannak tein kan hun zoh hna lai:

Hlethlainak tuahtu National Institute of Justice (NIJ) nih an langhterning ahcun;

(1). Bia ṭhalo in chawnhbiak lengmangmi bawhte (kum 1 tang ngakchia) hna hi; An ngandamlo deuh, an i hngilh kho lo deuh, an aikio a tam, an ṭhang kho lo deuh (chim duhnak cu an pum a hme deuh, an niam deuh i an cuai a zaang deuh.)

(2).Bia ṭhalo in chawnhbiak lengmangmi ngakchia (kum 3-5 karlak) hna hi; An thluak rian ṭuannak a niam deuh i fimcawnnak lei ah an i harh, an thin tawi, mi velh an hmang, an rawl eika thawtnak a zor.

(3). Bia ṭhalo in chawnhbiak lengmangmi ngakchia (kum 6-12 karlak) hna hi; An ṭhancho a tlai i anmah ṭhikhat pawl nih tuah khawh ciomi kha an tuah kho lo, tahchunnak ah pum cawlcangh nak, biachim holhrelnak, lentecelhnak, fim cawnnak le hawikomhnak lei ah siseh a ṭhikhat hna nakin a chei lo deuh. Zaan hngilh khawh lo, rawl eika thawt lo, thil cinken i harh, caa i harhnak tibantuk zong an tong khun i class chung zongah an buaibai duh khun.

(4). Bia ṭhalo in chawnhbiak lengmangmi ngakchia/mino (kum 10-19 karlak) hna hi caa an chei tawn lo i mi cheukhat caah sianginn i phuahnak tiang zong a chuahpi, hurduhcuainak lei zongah an kal deuh, rithaisi tawngh an hmang, phuhrun le ningzak in an um, cun hawile he i sik le buaibai an hmang.

Caan tampi ah kan fale umtu, ziaza, sining le dirhmun kan zoh hna tikah anmah ṭhat lo, sual le chambau hi kan puh ṭheo tawn, nain a taktak ahcun an ngakchiat tein nulepa nih zeitin kan rak cawnpiak hna, zeitin kan rak chimhhrin hna i zeitin kan rak chawnhbiak hna timi nih tam deuh cu lai a relmi si.

Hawikom le pawngkam minung zong nih kan fale hna hi an nun a hrawh khawh ko hna, nain hmurka ṭha tein chawnhbiak lengmangmi cu hmurka chia in chawnhbiak lengmangmi nakin an rawk lo deuh hrim ko. Cucaah fale leikap lawng zoh loin kanmah leikap zong hi kan i zoh le kan i remh a herh. Fale nun kan remh khawh hna nak ding ah a herh hmasa bikmi cu kanmah umtu, ziaza le chimhhrinning thlen hmasa kha a si.Crd-Roro Fambawl

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*