Nafa thinhunchia tantrum a ngeih caah na lungre a thei maw ?

Cheukhat ngakchia cu an duhmi hauh i peklo, unau thil hrawmduhlo, an thil cheuhduhlo tbk ah an thin a hung i an au an kio, vawlei ah an i bual i an tap. Thilvialte an hlonh an chuih, cheukhat cu an mah le an mah an i tu an i su, pawngkam aum mi poh an nam hna nulepa an thong hna an velh hna, mah bantuk ziaza a ngeimi cu thinhun luan/ thinhunchia tiin ka leh, “tantrum” tiah mirang nih an ti.

Nu le pa caah lungdong sivaang ngaingai a si theo. Misin umkal lengchuah tibantuk le dawrkal tibantuk ah ningzahnak, aipuannak le thinhun i sum kawhlonak tiang achuah pi i fa le cung ah faklak in kuttlaknak tiang achuahpi i ahar taktak.

Cu ziaza a ngai mi ngakchia nulepa caah cun rianhar taktak a si. Hi bantuk zia hi kum 1 in kum 4 karlak ah hin a tam duh ngaingai mi asi tiah hlathlai tu nih an chim. Hiti ti tikah kum 4 cung zongah a um kho thiamthiam ve ko.

Fa le cu a ho nulepa hmanh nih ziaza tha ngei hna sehlaw duhnung mi le mithmaitha a kan petu si hna seh ti cu kan duh dih. Nafa a tu bantuk ziaza a ngeih a si ahcun remhnak lam a um. Asinain na lung a sau i na thin a fual a hau. Laimi ngakchia chung zongah hin tampi mah bantuk ahmangmi ka hmuh hna. Cutikah, nu le pa nih a zohkhenning kan thiam lo caah mah le mah i hremnak a chuak tawn.

Ngakchia hi an ngakchiat caah zeihmanh an thei lo, an lung a fim rih lo tiin laituak in kan tuak tawn lengmang mi nih luannak achuahpi. Ngakchia lei thiamsang hlethlaitu nih cun kan pawchung an um lio hin an lung a fim i thil an thei cang tiah an ti.
An lung cu a fim. Thil an thei ko. An duhmi an chimthiam lo le an holh khawh rih lo lawng a si.

Nulepa nih kan i palhnak hrampi phunkhat cu; pek loding an caah athalo tiah hngalh ko nain nulepa karlak ah lungrualnak um lo in pakhat le pakhat ri kan chiah mi i lawnh kha asi.Alungfim rih lo, ngakchia a si, pe ko khah! an hauh mi cu pee hen a lungfim tikah amah tein a theih te ko lai. Tahter hlah! a ngamnak ding a si ahcun pe ko tbk in ti le nu le asiloah pa le/ pilepu tbk nih rak aukhanh kha a si.

Mah ti kan mah le kan mah kan i doh mi kha na fa nih a theidih ve tikah, ka tahpoh ahcun an ka pek ko lai, mah ti ka tuah ahcun an ka hlemh ko lai tibantuk kha an theih dih. Nu le pa nih mahbantuk aukhanh thiltuah kha kan hmang ngaingai tikah kan mah le kan mah harnak kan i pek tawnnak a si theu.A thalo ti na theih ko mi kha chikhat a ttah ngamnak ding, a buai daihnak ding caah na pek peng na tuahpiak peng a si ahcun nangmah lila nih a nun na hrawh a si ko.

Pakhat te chim ka duh mi cu, nafa a ttah ruang ah a thi bal lai lo cucu a dikmi asi.Na chiah piak mi dingrep ruang ah a tah asi ah cun cucu a caah thiltha a si i, cu nih cun nulepa cung ah lungfahnak le ralchiatnak zong a pe hlei lai lo. Azat tik poh ah a mah tein a din te ko lai. Asi nain angam tik ah tha tein na hlemh cu a hau tthan lai. Chun nitlak tah cu a ho hmanh nih huam asilo.

Kumkhat in kumhnih tiang hrawng an si ah hin fa le zohkhen hi ahar bik caan asi. An thinlung nih aduh mi kha tha tein holh in an chim thiam taktak rihlo tik ah an buaibai bik lio caan te asi. Kumthum a cung an si i thinhunchia an ngei peng rih asi ah cun nulepa nih i biatak ahau cang. A ruang cu thinhuan thalo sawhsawh silo in hngakchia nih an i chuahpi mi thinlung lei zawtnak ” autism” tiah mirang nih an auh cucu zawtnak zong cu ngeihkawh asi caah sibawi sin asilo ah ngakchia zohkhenhnak le ah nan kal i hlathlainak nan tuah ahau. Autism kong zong ka rak ttial tthan te lai.

Nafa nih thinhun thalo a ngeih mi a ziaza hi i remh seh ti na duh bak a si ahcun atanglei bantuk hin tuah law a dang hrimhrim lai. Ka ttialcang bantuk in a caan na ngan i na lung a sau cu a hau ve lai. ( Asau caah ka peh tthan lai)

Ps: Keimah cu Australia ah Cer 3 le Dep of Early Childhood Education ka dih i ngakchia zohkhennak ah kum6 deng ka ttuan cuahmah lio asi pinah keimah pumpak in fa zong a ngei mi ka si caah ka hmuh ton mi chung in Laimi caah a thahnem lai ti ruahchannak he ka ttial mi asi. A peh rak rel tthan te uh.Zing T Thluai

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*