Laimin sakdan kan thencheu lai

A hmasa bik keimah ka min Ceuhmun Thang in kan thawk lai i nan min zong kaan rak telh sual hna a si cun rak kan ngaithiam te ko ulaw. Miraang zong in Verb nih zei khi dah a funter timi zong a um ve fawn ko.

Kawl in ca tial tik ah (space) thendan kha cu nan thiam ko lai , space nih a danmi hna cu a sullam aa zuldawi kho lo mi khi an si.Ceu လင်းလက်(Kawl version)Hmun တည်မြဲ Thang ကျော်ကြား လင်းလက်တည်မြဲပြီး ထင်ရှားကျော်ကြားသူ present tense form/လင်းလက်တည်မြဲပြီး ထင်ရှားကျော်ကြားမည့်သူ future tense form tin a chuak.

Ceu- a ceu mi (Lai version)Hmun – a hmun mi ,Thang – a thang kho mi ti a si nain kan peh dih i a sullam kan chuah cun (a ceu a hmun i a minthang mipa or a min a thang ding pa) tin a chuak hoi.

Cucu Laimi tialdan le kawl tialdan in  kan dawi than cun ”Ceuhmun Thang” tin then hi a dik bik cu a si ko cang. Kawl in min ka lehdan khi simple tein a si, anmah Kawlmin sak a rilning in ka tial lo, Laimin he aa khat dih mi a si a umtudan khi .Cu caah Mizo min sakdan peh dih (Ceuhmunthang) zong a dik lo i tu kan hmanning then dih(Ceu Hmun Thang) ti zong a dik ve fawn lo timi cu a fiang taktak ko cang.

2. Lairamthang (Kawl version)Lai -အမိမြေ/ချင်းပြည် Ram – မြေ/နယ်Thang – ထင်ရှားကျော်စော အမိချင်းပြည်နယ်တစ်ဝှမ်း ထင်ရှားကျော်ကြားသူ / အမိမြေတစ်ဝှမ်း ထင်ရှားကျော်ကြားမည့်သူ tin a chuak.Cun kawlholh thiam in အမိချင်းပြည်တစ်ဝှမ်းထင်ရှားကျော်ကြားမည့်သူ tin zong peh dih a ngah thiamthiam ko.

Ziah ti cun ပြီး le သော a um lo mi a si caah a saupi in peh khawh zong a si i thenhnih in then zong a ngah thiam fawn.Cu caah Lairam Thang tin a dikmi a si awk a si. Lai – a lai ah, Laimi (Lai version)Ram ram ah /hmun ah Thang- a thang mipa Kan fonh dih cun Laimi pawl lennak ramdai ah a min a thang ding mipa tin a chuak.

Lai in cu (ah) nih a then cang caah a hmailei pahnih khi fonh in a hnu bik khi then hrim a hau. Nain min a kalning kawl he Lai he  zulh cun peh dih zong a ngah mi a si than fawn.Noun,noun,verb a si i noun pahnih khi aa fonh ding zong a si kho ve i verb tu khi cu chim hau lo, fonh hrimhrim ding pakhat umchun a si.

Tahchunnak;Sui le thi hi noun veve an si nain aa fonh cun noun thiamthiam a chuak.Laimin taktak cu minhnih khi a dikmi le kokek minsak cu a si i minthum belte zei tik in dah kan rak hman thawk timi kan thei kho ve ti lo.  Minhnih a si cun peh dih a hau, verb pakhat a um i adjective or noun pakhat a um ve. Mah belte Verb khi kehlei deuh ah tam deuh cu pahnih in an ipeh tawn nain orhlei kam ah pahnih aa thuanmi zong a um pah ve ko.

3. Van Bawihrin (Kawl version)Van- မိုးကောင်းကင် a si nain hika caah aa hman ka zum lo. Bawi -အရှင်သခင် Hrin- မွေးဖွားသည် မိုးကောင်းကင်ထိ ဘုန်းတန်ခိုးသြဇာပျံ့သော အရှင်သခင်မွေးဖွားသည့် သားတော်/ မွေးဖွားပေးမည့် သားတော် Van khi cu Mentaphor phun a si caah amah tein chiah i a hnu pahnih tu khi verb pakhat aa tel caah peh hrimhrim ding.

Van Bawihrin (Lai version)Van- cung vansang .Bawi – bawi/mi lianngan.Hrin – a hring tu ding.Cung vansang tiang a thawng a thang hna ding mi; bawi /mi lianngan a hringtupa or a hring ding pa.A hmai ta amah lawng then a hau i a hnu pahnih khi peh a hau.Kawl he Lai he miraang he zoh chun zong ah ”Van Bawihrin” tin then hrimhrim a hau.

A cung pawl a tawinak in;1. Minhnih a si cun Mizo min sakdan bantuk in peh dih khi a dik. 2. Minthum a si cun pahnih aa peh lai i pakhat aa then hau. Verb pakhat te lawng a um cun pahnih fonh in pakhat then zong a ngah i a dihlak fonh zong a ngah. 

3. Minli umtudan belte kan zoh lio a si.
Ka peh than te lai, nan ruahning he aa kalh cun keimah thiam lo caah a si ko. Nan min phundang in ka leh sual cun nan ka ngaihthiam ding ka hna bei a sei ko.Credit-Ceuhmun Thang

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*