Laimi Palek le Ralkap CDM ah Itel Cio U .By-Dr. Hrang Zel

Lai hri tlai Laimi palek le ralkap, a bik in Laitlang i a ummi hna, CDM ah itel cio ding ah kan in sawm hna. Aruang pali tein kan chim lai. Pakhatnak, Min Aung Hlaing hruaimi State Admiration Council (SAC) cu a dotla lo. Uknak a chuhnak a thla in a si cang. China hmanh nih theihpinak a ngeih rih lo. Zei hmanh nih an theihpi hna lo. Uknak le nawlngeihnak rammi nih pekmi an si. A chuh cu a chuh cang hna, nain, aa lak kho lo. Do a tlak lo caah a si bik ko. Do a tlak lo caah a pekmi nawl cu dotla a si lo. Cucaah, a nawl pekmi nan zulh ahcun nanmah zong misual le ram dohtu tapung nan si. Tlaih le dantat nan si ve te lai.

Pahnihnak, Min Aung Hlaing sermi SAC min tuahmi rammi cung ah kutthlaknak le thi luannak an tuahmi hi sual a si. Upadi ning in dantat khawh an si. Taphung thil tuah a si. Ralkap le palek cu ram le miphun himnak sertu le zohkenhtu nan si. Dinnak le diknak a dir pi lomi Min Aung Hlaing lei khan rammi le nan phun hawi lei ah nan lung kan mer piak u, tiah kan nawl hna.

Pathumnak, Min Aung Hlaing sermi SAC cu chanbia ah chiat ṭhan in a lar mi Hitler NAZI hmanh a tluk lo. Hitler cozah cu Germany rammi nih an rak cohlan. Amah Hilter zong Nobel Peace laksawng hmu ding ah aa tlak tiah an rak ruah. Hitler cu a cozah he amah he a chan minung le a rammi nih an cohlan hna. “Kan duh lo, kan duh lo” tiah an rak au hnawh len hna lo. A sinain, NAZI ral thawknak le Judah mi thahnak ruang ah misual le dantat ding tlak ah an ichuah.

Dotla cozah le uktu hman an tuahsernak ṭha lo ruang ah mah dir hmun cu an i chuah. Hitler thawk in NAZI thong inn cawng tiang kawl, tlaih, le dandat an si. “A caan nih lai a rel lai, dantat kan si lai lo,” tiah ruat sual lai uci. Fredrick Karl Berger kong ruat ve hmanh. Berger cu Germany ram ah a ummi Meppen khua pawng ah NAZI thong cawng a rak si. 1959 in USA ah khua a sa. Kum 90 a si hnu ah American cozah nih NAZI thong cawng a si cu an hngalh. An tlaih. Cun, February 2020 ah biaceihnak zung chuak ding in Germany ah an kuat. SAC min in nan tuahmi vialte hi ni nikhat ahcun taphung thil tuahmi, dotla lomi, le thih dan tiang hmanh a chuah pi kho mi a si. Chanbia nih a philh lai lo. Rammi nih an philh lai lo. Pu Berger bantuk thih lai ri ah tlaih le biaceihnak hmun ah chuah pi mi si nakcun atu te hin CDM ah itel law, hmailei na nun a nuam lai. Nihin na rian na sungh hmanh ah na fale thaizing aa dawh lai.

Palinak, “Cunglei nawl peknak ruangah ṭa vuan a yah in rian ka ṭuan” na ti men lai. NAZI min in tuahmi Judah mi thahnak le thil ṭhalo tampi hi, an dothlat tikah, Hitler headquarter ngaingai in an ra tiah langhtertu thanhca le adangdang thil an um tuk lo ti si. Hilter le NAZI lung ton aa timmi bawi, mi pha duh pawl, nih an pek order an tam ti a si. “Cunglei ngawl peknak ruang ah” nan timi zong hi cubantuk cu a si kho. Na cung ummi bawi lungton na timh bantuk in na bawi zong nih a bawi cu lungton aa tim ve.

Bawi lungton duh ah minung hawi fak tuarter nakcun dinnak le biatak lei tu ah ṭang ko. Rammi nih Min Aung Hlaing le SAC an duh hna lo; cozah ah an cohlang hna lo. Nang zong ram le rammi lei ah ṭang ve ko. Ram le rammi himnak ṭuanvo ngeimi nan si. Nain, a tu cu rammi thin phanter tu, veltu, le thahtu dirhmun nan phan. Cucu, nan rak i kammi rian a si lo cu nan hngalh ko. Cucaah, na lungkil in na hngalhmi dinnak le biatak nawl kha zul law CDM ah rak itel ve. Ram le rammi himnak le daihnak ca ah a tu hi kan in herh tuk lio hna a si.

CDM ah na tel ngam lo i cunglei nawl zong na al ngam lo in na um maw? Ram le rammi cung ah sual le fahnak na hrial khawhnak a um. Na cung bawi nawl ngaih bu in an nawl buar khawh a si. Tahchunhnak pahnih la u si. Pakhatnak cu, American ram chung ral kong a si. American ram chung ral cu miphun le ram idan ruang ah si loin ruahnak le dirpi mi idan ruang ah an rak itu. Atu lio kan tonmi thil bamtuk hi a si. An idannak cu, nanmah lawng meithal le hriam dang dang nan i ken. Boxing thongnak ah meithal he a rak chuahmi nakin na hmahtlak zoh a chia deuh. US ram chung ral lio ahcun Lai meithal an rak hmang.

Cunglei nawlpeknak in kuan le zen an rawn; i cunglei nawlpeknak in an kah. Ral a dih hnu ah an charmi meithal pawl an zoh tikah meithal tampi chungah kah lomi zen le kuan zun li nga cio an hmuh. A cheu cu zun 19 tiang zen le kuan lawng an rawn, i zun khat hmanh an kap hna lo, ti an hmuh. Vawlei ralpi pahnihnak zong ah zun khat hmanh kah bel lomi rifle a tam pi an hmuh. Cun, an meithal a puahmi zong minung thah ding nakin terlh ding ah an ral umnak pawng maw, a lu cung maw, ti bantuk ah an kah. Vawlei Pumpi Ral lio ah mi a thah bikmi cu vawlawng bomb, miakpi, le sniper an si. Hriam tlai ral le ral hmanh hmai tonh in an i kap taktak lo an ti.

A ruang cu hraim a tlai mi an ral cu an ral tiah an hmu hna lo; minung hawi tiah an hmuh hna caah a si. Nang zong, van chiat ah mi kahnak nawlpek mi phu ah naa tel sual a si ahcun, Kawl lei ralkap le palek bantuk in hriam a tlai lomi na rammi hawi kha na ral hmuh in hmu hna hlah. Kawl lei ralkap le palek bantuk in lai hri tlai le na phun hawi Laimi kha hliam ding in a pum ah kap hlah; thi seh tiah a lu i sel fawn hlah. Nang cu na meithal puah duh hlah. Cun, na kah hmanh ah nganh ding in kap tiah kan i sawm.

Rammi cohlan lomi le vawlei nih a theihpi lomi SAC nih nawlpek mi le hman mi si ti loin rammi le ram ca ah CDM ah hin kan telpi ve uh tiah kan in nawl pat hna.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*