Lai Nuhrin Covo Hmaisuang Pu Len Dun

A luancia kum 74 lio nihin, October 25, 1946 ahhin Vanzang Tlang paralttha minung 120 cu Hakha Vuanthawk Hay Neave zung ah thongtla ding in an rak i thawh. A ruang cu Mirang uknak ttha lo (kuli phurh, thingon, chiah peek tbk.) an doh, kan tuah kho ti lo an ti caah a si. Hi biachahnak hi Hriangkhan khua ah an rak tuah. A rak hrihhawhtu hna hi Vanzang tlang upa an rak si. Pu Len Dun hi hmaisuang a rak si.

Thantlang peng nih kuli kan phur ti lai lo an ti, a hruaitu hna ah Vanzang tlang an si ti kha Hakha vuanthok bawi nih a theih. Cucaah Vanzang tlang cu nanmah kuli phurh caan a si tiah kuli phur dingin an kawh colh hna. Nan kuli kan phur kho ti lo tiah an al hna caah, palik an thlah hna i an hruaitu tlaih an fial hna. Hruaitu lawng nih an almi a si lo, kan dihlak in kan duh lo an ti i minung 120 cu Hakha thongtla ding in an i thawh. October 24, 1946 zan ah Hakha an phan i Pu Huat Kham in ah an tlung (Chawn Kio: p, 69).

A thaizing ah vuanthok bawipa nih certual ah a kawh hna. Mah lio ah a tel vemi Pu Hram Dai hi a nun lio ah keimah nih ka rak hal i hiti hin a chim: “ Mirang bawi pa nih, ‘Ziah kuli phurh nan duh lo’ a ti. Pu Len Dun nih minung le minung cio cio thil ai phurh piak ding kan si lo. Nan thil kan phurhnak ah kan zaw. Kan inn lo rian kan ttuan kho ti lo. Khacer an in pek hna nan zuar i minung nan kan phurh ter, hi hi vawlei cung khoika hmanh ah a um lo mi a si tiah a van chim ah khin Mirang bawipa nih, ‘Um bia ttha, bia chimmi paoh tlai hna u law thong ah thla hna uh’ a ti” tiah a rak ka chimh.

An hruaitu lawng thong thlak dingin an rak timh hna. Nain an dihlak in thong ah an lut. An chuahter hna, an hruaitu kha lut uh an ti hna ah an dihlak in an lut ttheu. A donghnak ah Pu Len Dun tel in minung 7 cu tlang aiawh in thong an rak thlak hna. Thla 4 an thlak hna hnu ah Pu Len Dun cu khua ah an tlunter i kuli nan phur cang lai maw tiah Vanzang tlang mipi cu an va halter hna. Kan phur lai lo vang tla ko rih uh an ti caah Pu Len Dun cu Hakha thong ahcun a va lut tthan.

Hilio caan ahhin Thlanglei Laitlang le Tedim peng ah mirang uk duhlonak kha an rak langhter ve. Cu nih cun Chinmi vialte tonpumhnak kha a chuahter i Falam ah minung 5000 an rak i pum. February 20, 1947 ah Pu Vuntu Mawng nih “Nihin thawkin Ramuk phung a dih cang!” tiah a thanh. Cu ni thawk cun kuli phurh kan duh lo ti ruangah thong a tlami Vanzang tlang upa 7 hna cu thong in an chuah hna. Hi tonpumhnak zong ahhin ralttha tein bia a rak chim ngammi cu Pu Len Dun hi a si. Cucaah Chin Miphun Ni hi Vanzang tlang kuli phurh alnak in aa thok tiah Pu Chawn Kio nih cun a ti phah (Chawn Kio: p, 72).

Pu Len Dun cu Vanzang ah Khrihfa hmasa a si. 1924 ahhin Khrih thawngttha a rak cohlan. 1930 ah Rev. Van Lo nih tipilnak a rak pek. Cacawng hmasa zong a rak si. 1925 ah taangli a rak awng. Ca a thiammi cu a biakmi a Pathian ca le nuhrin covo a buarmi hna dohnak caah a hman. Khrihfa an si ruangah Laiphung um pawl nih an rak serhsat ngai ngai hna.

Harnak lak ah Pu Len Dun le Pu Kap Luai hi Khrih caah zumhtlak tein a dirmi an rak si. An ngeihmi hriamnam le bumbel cu Laiphung nizarh buar ruangah an rak chuh dih hna. Vuanthok bawi Vanzang a tlawn lio ah hi Khrihfa hna nih hin kan nizarh an uul duh lo tiah an rak chimh. Vuanthok bawi nih cun a nanmah nih maw nizarh cu nan ulh duh lo tiah a zu din lio mi kha an luthlung in a rak toih hna.

Laiphung nizarh ulh duh lo ruangah Vuanthok bawi nih Hakha ah a rak kawh hna. Vuanthok bawi nih Thantlang peng ah meikhu ka hmuh. Mirang phungthluk ah meikhu umnak ah mei a um ti a si. Laiphung nizarh nan uul duh lo, hi bia hi Thantlang peng in a chuakmi bia a si tiah a ti. Pu Len Dun nih aa thawh ve i, “Vawlei cungah a hohmanh nih midang nizarh an ulhpiak bal hna lo. Mah le nizarh cio te an ulh ko,” a ti. Vuanthok Bawipa nih, “na pipu, na nupa nih zei nizarh dah an ulh,” tiah a hon hal.

Pu Len Dun nih, “England siangpahrang nih suiluchin aa chinh ni ah a peng chung bawi vialte kha a cah dih hna; Pathian baibalca kha a kau hnu ah, ka miphun hna hi cathiang chungah ai ttial bantuk hin dai te le luat tein kan uk hna lai tiah Pathian sin le minung sinah bia ai kam. Zeitindah nangmah nih siangpahrang biakamnak cu hrawk na timh,” tiah a hon ti. Vuanthok bawipa nih, “nan duh na loin maw Laiphung nizarh cu uul u kan ti lem hna. Nan duh lo ah ul loin um ko u ca,” a hun ti. Cu ri thawk cun Laiphung nizarh ulh fialnak cu Hakha peng chung ah a um ti lo (Rev. Lian Ceu: p, 49). Pu Len Dun hi kum zabu 20 Lai Nuhrin Covo Hmaisuang bak a si. A dohmi a tei.

Chirhchan:1. Pu Chawn Kio, Laiphun Ni le Pu Len Dun, Vanzang Kum 200 Tlinnak Mekazin. 2. Rev. Lian Ceu, Vanzang Khua ah Biaknak Aa Thawhkehnak, Vanzang Kum 200 tlinnak Mekazin3. Pu Hram Dai, Bia ka halmi.Laaknak- Duh Tin Kep Fb

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*