Khuakomh Uknak Kong Theihherhmi Upadi

Kan rampi cozah uknak ah a niam bik dot uknak cu Khuate uknak hi a si. Zapi nih khuate tham cu zei a va si lemlo i khuabawi zong a biapi theng lo a titu zong kan um men lai. Cun cozah a ţhat lo cun khuate uknak zong a sawhsawh in rian ikhinh khi a si ko cuh a titu zong um khawh a si. Asinain kan Chinram dirhmun in kan cuanh tikah Chinram kilvennak ding caah khuate uknak hi a biapi taktak.

Khuate hi Khuakomh (Uk-suh) in ser a si i khuakomh pakhat ah khuate a um mi an i lo cio lo. Cheukhat cu khua 8 an um i khua 4 zong an um. Cun Khuakulh ah khua pakhat lawng a um mi zong a um fawn. Chuncung khuakom hna khi Chuncung khua lawng a si. Lungzarh khuakomh khi khua 5 an um ve.  Khuakomh pakhat caah khuabawi pakhat chiah a si. Khua pa 4/5 fonh in sermi Khuakomh ca zong Khuabawi pa 1 lawng pek a si. Cu khuabawi nih a ukmi Khuakomh dihlak cungah nawl a ngeih dih hna lai. Cu caah khuabawi hi a sawhsawh in ruah awk a ţha ti lo. Amah umnak khua ca lawng rian ţuan awk a ţha ti lo. Minung a thong tiang in uktu a si lawng si loin nawl ngeihnak tampi pek a si lengah khuate pa 4/5 hruaitu zong a si tikah biapi ngai in kan ruah a hau.

Khuabawi pakhat nih a tlinh awk a si mi sining hna cu, (a) rammi nulepa nih an hrinmi rammi a si lai, (b) kum 25 a tling lai, (c) khua ah pehtlai in kum 5 a um mi a si lai (pension la mi a si cun pehtlai in kum 2 a um mi a si lai), (d) khua mi nih hmaizah mi a si lai, (e) khinhmi rian a tlamtlinh khotu a si lai, (f) rampi le khua ţhatnak ding caah zawnruahnak in ţuan a duh mi a si lai, (g) a chungle zong ziaza ţha le a felfai mi an si lai, (h) cozah rian a tlai lio mi a si lai lo, (i) hriamtlai chungtel a si lai lo, phungkalh bu ah ai tel lai lo, pehtlaihnak zong a ngei lai lo.  Khuabawi ah thim ding mi cu a cunglei a tlinhmi a si lai tiah Khuate Uknak Phung Caang 5nk ah a um.

Khuabawi rian zong Khuate Uknak Phung Caang 13nk ah 31 a um. Cu a rian cu phung ning tein ţuan khawh aa zuam lai ti a si. Cun khua chung ah khapmi tete a um. Cu khapmi zong cu felfai tein phung ning in zulh a hau. Khuate uknak phung lawng si loin khuate chung ah phung dangdang zulh herhmi an um. Leiram kong, sual tuahnak kong, roco kong, biaknak kong, fimcawnnak kong, saţil kong le thingram kong zong Phung ning tein zulh le ţuan a hau. Chinram Hlutdaw nih a sermi phung le cozah nih nawl a chuahmi tete zong mah khua cio ah neih khawh ahcun a t’ha chinchin. Cu caah a herhmi phung cu khuabawi nih zung ah asiloah amah pumpaak caah aa chiah hrimhrim a hau.

Khuate Uknak Phung caang 17nk ah khua chung ah thla 1 leng mikhual a riak an um cun phung ning tein cunglei uknak ah theihternak tuah a hau. Caang 18nk ah khua chung ah Loud Speaker chuah duh tikah khuabawi sin ah siannak hal hmasa a hau. Caang 19nak ah zapi nih (a) sualnak pakhatkhat a chuah cun nawl ngeitu sin ah theihter ding, (b) saţil zuaknak kong ah phung ning tein zulh ding, (c) nau chuak, thihloh, chungkhar peem le khua chung a ra peem an um cun nawl ngeitu sin ah theihter ding. Caang 20nk ah mi pakhatkhat nih khua chung ah nuamhsaihnak (azsmfajz) maw, dinhnak (tyef;ajztem;,l) maw tuah a duh si cun nawl ngeitu sin ah sianak a hal lai i phung ning tein a tuah a hau. Caang 21nk ah khua chung ah a ummi nih nuamhsaihnak, hmuhsaknak, zuamcawhnak le nungphung hmuhsaknak tuah an duh si cun nawl ngeitu sin ah siannak hal hmasa ding.

Phung buarnak he pehtlai in hiti hin a um. Ahopoh caang 18 le 19nk tuah ding a tlawlh si cun tangka 5,000 nak tam lo liamter a si lai. Tangka a liam khawh lo cun biaceih zung nih ni 7 nak tam lo thawng a thlak lai. Ahopoh caang 20nk tuah ding a tlawlh si cun thla 1 nak tam lo thawng thlak maw, tangka 30,000 cawh maw, a pahnih in maw biaceih zung nih cawh a si lai. Ahopoh Caang 21nk tuah ding a tlawlh si cun thla 6 nak tam lo thawng thlak maw, tangka 50,000 cawh maw, a pahnih in maw biaceih zung nih a cawh lai.

Khuate uknak phung Caang 32nk ah Khuakomh Cazi rian kong a um. Khuakomh pakhat ah cazi pakhat chiah a si. Cazi cu khuabawi rian bawmtu, khuabawi rian fialmi ţuan piaktu, meeting ah ca ţialtu le zung ca lutchuak tuahtu a si caah khua chung ah a um peng ding a biapi ngai. Uknak meeting zong ah aa tel peng ding a si. Cun khuakomh chung ah khuate 4/5 an um si cun anmah khua cio ah Luban (T’a-wan-khan) an thim mi an um lai i  khuabawi ruahnak petu le humhimnak a tuah piaktu zong an si chih ve. Inn 10 palai thimmi hna cu khuabawi hrihhrawhnak in khuabawi rian a bawmtu ding an si.

Khuakomh zung hman awk ah thla chiar tangka 50,000 pek a si. Cun khuabawi bawmhnak tangka zong thla chiar 70,000 pek a si. Cu tangka luhnak le hmannak kong ah Khuakomh cazi nih cazin a ser piak hnu ah khuabawi hnatlaknak in cunglei zung ah theihter a si lai. Khuakomh pakhat ah khua tampi a um mi caah zung tangka hman ning hi khuabawi nih aa remrel ning in khaan a hau. Cazin tuahtu ah khuabawi si loin Khuakomh cazi a si lai ti a si caah fianghlang tein rianţuannak ca a biapi ngai ve. Khua pakhat le pakhat hnatlaknak in zeitindah kan hman awk a si timi zong lungtling tein i ceihhmai khawh ah a ţha.

A cunglei kan chim cang bangin khuate uknak hi kan ram kilvennak a hrampi dot a si caah kan i biatak a hau. Khuabawi a ţhat si cun khua ţhancho a fawi lai. Kan ram a him lai. Fimthiamnak zong a saang lai. Lam le sul zong an ţha vima lai. Kan tuhmawng zong an him lai. Sualnak zong a zor lai. Khua pakhat le pakhat rualrem tein kan I hruai kho hna lai. Cu caah khuabawi pakhat nih theih a herh mi phung cu tlamtlin tein theih I zuam sehlaw a hruaimi zapi caah rinh tlak le zumh tlak in rian a ţuan si cun kan ram ţhanchonak a kai niahmah ko lai.Credit-Salai Thawngpi/Ramthlo

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*