Biaknak le ramkong cawh ruang ah

Kanaung Minta ကနောင်မင်းသား hi a tlangvalka deuh cun Mindat Chinram  မင်းတပ်မြို့စား AD1900 hlan ah khua a rak pentu a si i a hnu ah Kanaung khua a pen than caah Kanaung Minta tin kawhauh a rak si.

Tayawati Min သာယာဝတီမင်း nih hin Pagan Min ပုဂံမင်း timi fapa upa bik a ngeih i nudang sin in Min Dung Min le Kanaung Minta မင်းတုန်းမင်း /ကနောင်မင်းသား tin fapa pathum a ngeih hna.

Tayawati Min သာယာဝတီမင်း hnu in a fapa upa bik Pagan Min ပုဂံမင်း siangpahrang ah a kai i rau lo te ah nukhat pakhat a si mi Min Dung Min le Kannaung Minta nih an thah i nawlngeihnak cu an chuh.

Min Dung Min cu siangpahrang a kai i a hlan i Alaungpaya အလောင်းဘုရား nih bia a rak roh ta hna bang unau a changchang in nan uk hna lai timi kha a pom i a nau Kanaung Minta hi အိမ်ရှေ့မင်းသား a pek nain  a fale cu a pe hna lo.

Alaungpaya nih bia ro a ra vuih ta mi hna cu chanhnih thum tiang lawng a nguh i (ဆင်ဖြူရှင်) Sinphyusin chan in an zul ti lo i an fale an rak pek hna. Mah phung kha Mindung Min nih nunter a duhmi cu a si.

Mindung Min hi biaknak lei aa pe taktak mi a si i Kanaung Minta tu cu ram thanchonak kong le mizaapi  thithruai lei a thiam taktak mi a si ve. Nikhat cu Mindung Min nih phungki rawl a pek ဆွမ်းကပ် lio ah Kanaung Minta nih ရေမြှုပ်ဗုံ  ti chung phummi bom a hneksak i cu aw cu phungki pa nih a theih ve.

Cu tik ah Mindung Min sin ah Siangpahrang pa zei aw hen a si tin a hal tik ah Mindung Min nih cun ka naupa Kanaung Minta nih tiphum bom a hneksak ko hen cu tin a leh. Phungkipa nih cun aa thawh i tichung saram (ti ngacel) hna tampi an thi lai si hi mu a ti i Mindung Min rawl pekmi zong cu ei loin a kir colh ti si. Cu caah Mindung Min cu biaknak aa pe tuk mi si kaw Kanaung Minta cu a rak thlauh i tiphum  bom tuah le hneksak ti lo ding in nawl a chuak.

Cu tiphun bom a rak hneksak mi zong cu miraang pawl tilam in an rak kai lai ti kha a theih cia caah a rak si.Kanaung Minta ကနောင်မင်းသား cu Mindung Min fale a si mi Minkwin Minkhungtai မင်းကွန်းမင်းသားနှင့် မင်းခုံတိုင်မင်းသား nih an thah i tar hlan ah a liam.

မင်းကွန်းမင်းသား Minkwin Minta cu Kanaung Minta a thih hnu thlanglei kawlram ah a zaam i miraang nih an tleih hnu ah Kapali tikulh (ကပ္ပလီကျွန်း) in a dangdang ah an thial i a donghnak ah Baranati (ဗာရာဏ္သီ) timi Sri Lanka ah a phan. Thonginn in a zaam i Saigon( Vietnam) ah 1921 hrawng ah a  thi. Pa fit taktak le pathawng taktak a si.Kanaung Minta fapa a si mi Panthing Minta( ပန်းထိမ်မင်းသား) nih Mindung Min thah in phuba lak aa tim nain Mindung Min nih a tleih khawh i thah a tong.

Mindung Min a thi i Tipaw Min (သီပေါမင်း) a kai thlawmpal ah miraang nih kawlram chaklei cu an lak ve i Tipaw Min zong cu Culcuta ah an kuat. Tipaw Min a kai zong hi nawlngeihnak icuh in an rak ithah dih hna hnu ah a kai mi a si.

Sinpyu mahsin (ဆင်ဖြူမရှင်) le Kingvuan Mingyi Ukaung (ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်း) ibawmh in siangpahrang thisa paoh an rak thah hna i a fanu (စုဖုရားလတ်) he aa duh mi Tipaw Min cu siangpahrang thutdan ah a thutter.

Kanaung Minta a nun lio hin miraang nih thlanglei kawlram cu an lak cang nain chaklei tu cu  Kanaung Minta a um caah  an rak nam ngam rih lo. Atu tiang Kawlram mizaapi nih cun Kanaung Minta kha thah rak tong hlah sehlaw miraang nih a kan uk kho bal lai lo tin an zumh i an thangthat peng rih.

Kanaung Minta a nun lio hin chaklei kawlram ah sehzung (စက်ရုံ) tampi a rak sak manh i miraang an kai hnu zong in pehzulh in an kalmerter mi zong a um len ve.  Ramdang ah fimcawng tampi a rak tlah hna i amah hrimhrim zong ramdang kal in thanchodan a ngia mi a si.Ref -encyclopedia Kawlca a rel kho lo mi caah siaherh sawhsawh bia a si.Credit-Ceuhmun Sang

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*